این پژوهش به ارزیابی ریسک اکوسیستم‌های حوضه آبخیز گرگانرود با استفاده از فهرست سرخ IUCN می‌پردازد. تخریب اکوسیستم‌ها در سطح جهانی تهدیدی جدی برای رفاه انسانی و تنوع زیستی محسوب می‌شود. فهرست سرخ اکوسیستم‌های IUCN (RLE) به عنوان ابزاری علمی و معتبر برای ارزیابی خطرات اکوسیستم‌ها و حفاظت از آن‌ها طراحی شده است. این ابزار، که به عنوان بخشی از جعبه‌ابزار تنوع زیستی عمل می‌کند، به تحلیل و ارزیابی اکوسیستم‌های زمینی و دریایی در سطح جهانی می‌پردازد و هر پنج سال یک بار تکرار می‌شود تا به شفافیت و نظارت بین‌المللی کمک کند.در این پژوهش، با استفاده از ابزارهای پیشرفته نظیر Google Earth Engine (GEE) و تحلیل تصاویر ماهواره‌ای، تغییرات فضایی و زمانی در توزیع پوشش گیاهی به ویژه جنگل‌ها مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان می‌دهد که بخش‌هایی از حوضه آبخیز گرگانرود تحت فشار شدید فعالیت‌های انسانی و تغییرات اقلیمی قرار گرفته است، که این موضوع منجر به کاهش مساحت و کیفیت زیستگاه‌های طبیعی شده است. روند جنگل‌زدایی و تغییر کاربری اراضی در این منطقه به شدت نگران‌کننده است و منجر به کاهش زیستگاه‌های گونه‌های بومی و افزایش خطرات محیطی نظیر فرسایش خاک و کاهش تنوع زیستی شده است. برای حفاظت و احیای این اکوسیستم‌ها، توصیه می‌شود که اقدامات فوری نظیر افزایش نظارت و پایش مستمر با استفاده از ابزارهای نوین، اجرای برنامه‌های احیای جنگل، ترویج کشاورزی پایدار، آموزش و آگاهی‌بخشی عمومی و تقویت قوانین و مقررات اجرایی مدنظر قرار گیرد. این اقدامات می‌توانند به کاهش فشارهای زیست‌محیطی و حفظ تنوع زیستی منطقه کمک کنند.