پژوهش های کاربردی مهندسی منابع طبیعی

پژوهش های کاربردی مهندسی منابع طبیعی

مطالعه پایداری عرصه‌های جنگلکاری سوزنی‌برگ و پهن‌برگ با تاکید بر عناصر غذایی خاک (مطالعه موردی: پارک جنگلی بنفشه الیگودرز)

نوع مقاله : Original Article

نویسندگان
1 گروه مهندسی طبیعت، دانشکده منابع طبیعی و محیط زیست، دانشگاه ملایر
2 گروه مهندسی طبیعت، دانشکده منابع طبیعی و محیط زیست، دانشگاه ملایر،
10.22034/arne.2026.1.1.11
چکیده
جنگل‌های زاگرس از منابع مهم جنگلی کشور محسوب شده که خدمات محیط‌زیستی بیشماری را ارایه می‌دهد. حفظ، احیاء و توسعه این جنگل‌ها به منظور حفاظت از منابع آب و خاک کشور از ضروریات است. جنگلکاری یکی از پروژه‌های مورد استفاده سازمان جنگل‌ها، مراتع و آبخیزداری کشور برای حفاظت این جنگل‌ها بوده است. با هدف ارزیابی پایداری جنگلکاری‌های انجام شده در پارک جنگلی بنفشه شهرستان الیگودرز از توابع استان لرستان، سه عرصه دست‌کاشت سوزنی‌برگ، پهن‌برگ و آمیخته انتخاب شد. به‌منظور بررسی ویژگی‌های فیزیکی و شیمیایی خاک، 10 نمونه خاک در هر عرصه جنگلکاری شده برداشت و مشخصه‌های خاک شامل: بافت، واکنش خاک، وزن مخصوص ظاهری، هدایت الکتریکی، عناصری مانند فسفر، کلسیم، ماده آلی و کربن خاک اندازه‌گیری شدند. نتایج پژوهش نشان داد که نوع گونه درختی بر ویژگی‌های‌های فیزیکی و شیمیائی خاک اثرگذار است. به‌طوری که بیشترین مقدار ذخیره کربن در عرصه پهن‌برگ (15/5 درصد) و کمترین آن در عرصه سوزنی‌برگ (3 درصد) مشاهده شد. مقدار ذخیره فسفر خاک در عرصه آمیخته (26/0 درصد) بود که نسبت به دو عرصه دیگر بیشتر بود. از نظر عنصر کلسیم خاک، بیشترین و کمترین مقدار در عرصه‌های پهن-برگ و آمیخته مشاهده شد (به‌ترتیب 08/3 و 4/1 میلی‌اکی‌والان بر لیتر). در مجموع می‌توان نتیجه‌گیری کرد که در منطقه مورد بررسی از نظر مقدار ذخیره عناصر غذایی و خصوصیات شیمیایی خاک، عرصه‌های پهن‌برگ و آمیخته از شرایط پایدارتری برخوردار هستند.
کلیدواژه‌ها

  • تاریخ دریافت 11 اسفند 1404
  • تاریخ بازنگری 25 خرداد 1405
  • تاریخ پذیرش 11 خرداد 1405
  • تاریخ اولین انتشار 10 تیر 1405
  • تاریخ انتشار 10 تیر 1405