مقدمه و هدف: حفاظت از جنگل‌ها به‌ویژه در مناطق حساس اکولوژیکی مانند زاگرس، مستلزم درک عمیق عوامل مؤثر بر شکل‌گیری رفتارهای حفاظتی در نسل‌های آینده است. پژوهش حاضر با هدف تبیین تعیین‌کننده‌های رفتار حفاظت از جنگل در میان دانش‌آموزان، نقش آگاهی، نگرش و مسئولیت‌پذیری محیط‌زیستی را در قالب یک مدل مفهومی بررسی می‌کند.

روش: این مطالعه با رویکرد کمی و به روش پیمایشی انجام شد. جامعه آماری پژوهش را دانش‌آموزان استان کردستان تشکیل دادند که داده‌ها از طریق پرسش‌نامه ساختاریافته جمع‌آوری شد. پایایی ابزار پژوهش با استفاده از ضریب آلفای کرونباخ تأیید گردید و برای تحلیل داده‌ها از مدل‌سازی معادلات ساختاری استفاده شد.

نتایج: نتایج نشان داد که آگاهی محیط‌زیستی تأثیر مثبت و معناداری بر نگرش و مسئولیت‌پذیری محیط‌زیستی دانش‌آموزان دارد. همچنین، نگرش و مسئولیت‌پذیری محیط‌زیستی هر دو به‌طور معناداری رفتارهای حفاظت از جنگل را تبیین می‌کنند. علاوه بر این، آگاهی محیط‌زیستی به‌صورت مستقیم نیز بر رفتار حفاظتی اثرگذار است، هرچند بخش قابل‌توجهی از اثر کل آن از طریق مسیرهای غیرمستقیم و با میانجی‌گری نگرش و مسئولیت‌پذیری منتقل می‌شود.

نتیجه‌گیری: این یافته‌ها نشان می‌دهد که رفتارهای حفاظت از جنگل حاصل تعامل هم‌زمان مؤلفه‌های شناختی، نگرشی و اخلاقی هستند. در مجموع، نتایج پژوهش بر ضرورت طراحی برنامه‌های آموزش محیط‌زیست یکپارچه در مدارس تأکید دارد؛ برنامه‌هایی که فراتر از انتقال دانش عمل کرده و به تقویت نگرش‌های مثبت و احساس مسئولیت‌پذیری محیط‌زیستی توجه کنند. یافته‌های این مطالعه می‌تواند مبنایی برای سیاست‌گذاری آموزشی و توسعه راهبردهای بلندمدت حفاظت از جنگل در مناطق جنگلی کشور فراهم آورد.